DNV GL, Berenschot en TU Delft presenteren Routekaart Energieopslag in Nederland voor Topsector Energie

PERSBERICHT

DNV GL, Berenschot en TU Delft presenteren Routekaart Energieopslag in Nederland voor Topsector Energie

  • Flexibiliteit van het elektriciteitssysteem is nodig voor inpassing toenemende hoeveelheid variabele bronnen zoals wind en zon
  • Huidige marktinrichting waardeert flexibiliteit, waaronder de toepassing van energieopslag, onvoldoende
  • In bepaalde gevallen nu al gunstige perspectieven voor opslagtoepassingen voor regel- en reservevermogen; markt voor opslag ‘achter de meter’ bij eindgebruiker na 2020 verwacht
  • Stimuleren van onderzoek en ontwikkeling op gebied van kostenreductie opslagtechnologie en systeemintegratie gewenst

 

Arnhem, 22 april 2015 – In Nederland liggen er in de periode tot 2030 kansen voor energieopslagsystemen als inzet voor regel- en reservevermogen (om onbalans veroorzaakt door snelle vermogensveranderingen door bijvoorbeeld wind- en zonne-energie tegen te gaan) en bij de eindgebruiker ‘achter de meter’. De overheid moet een actieve rol op zich nemen om belemmeringen weg te nemen zodat ze haar ambities met vergaande penetratie van variabele hernieuwbare energiebronnen kan waarmaken. Het huidige marktmodel en de regelgeving zouden aangepast moeten worden, zodat de flexibiliteit van opslagsystemen beter wordt gewaardeerd. Daarnaast moet de overheid onderzoek en ontwikkeling stimuleren om nieuwe verdienmodellen voor het aanbieden van flexibiliteit te faciliteren, de kosten van energieopslag te verlagen en systeemintegratie te bevorderen. Dit blijkt uit de Routekaart Energieopslag Nederland 2030 die een samenwerkingsverband van DNV GL, TU Delft en Berenschot voor de Topsector Energie heeft opgesteld. Deze Routekaart vormt samen met een drietal andere studies input voor het programma TKI Systeemintegratie 2015.

Mogelijkheden voor energieopslagtechnologieën
In aanloop tot 2030 en met een uitkijk naar 2050 is er behoefte aan energieopslagsystemen met een zeer korte responsetijd, met een opslagcapaciteit van vier tot zes uur en het vermogen grotere hoeveelheden over langere tijd te leveren. Deze opslagsystemen zijn nodig voor een vergaande integratie van variabele, hernieuwbare bronnen in het elektriciteitssysteem. Er zijn drie markten geïdentificeerd waar in de periode tot 2030 de beste mogelijkheden voor energieopslagtechnologieën bestaan, namelijk: 1. Groothandelsmarkt, 2. Markt voor regel- en reservevermogen, en 3. De markt voor energiemanagement ‘achter de meter’ (bij de eindgebruiker).

Uit de economische analyse voor de groothandelsmarkt blijkt echter dat geen enkele van de beschouwde opslagtechnologieën bij de huidige kostenniveaus een positieve business case heeft. De perspectieven voor opslagtoepassingen voor regel- en reservevermogen en gebruik ‘achter de meter’ zijn gunstiger. De economische analyse van regel- en reservevermogen leidt met de huidige prijsniveaus en kosten voor een aantal technologieën tot een positieve business case. Hoewel de economische analyse voor energiemanagement achter de meter op dit moment negatief is, is een toekomst met steeds meer opslag achter de meter niet ondenkbaar, door de dalende prijs voor opslagsystemen en de ‘emotionele waarde’ van het onafhankelijk zijn van een centrale elektriciteitsaanbieder. Een van de constateringen is dat saldering, waarbij de consument dezelfde prijs krijgt voor ingekochte en terug geleverde elektriciteit, de komende jaren gecontroleerd moeten worden afgebouwd, in een tempo dat past bij de toename van het aantal zonnepanelen. Opslagsystemen bij de eindgebruiker, mits op juiste wijze aangestuurd, krijgen daarmee een financiële impuls en de mogelijkheid de kwaliteit van het lokale net te bevorderen.

Gapanalyse en marktconsultatie
Uit een situatieschets blijkt dat de beschikbare opslagtechnologieën in principe geschikt zijn om de gevraagde diensten te leveren, hoewel de business case voor de groothandelsmarkt ontbreekt door onvoldoende volatiliteit van elektriciteitsprijzen. Daarnaast zorgen regelgeving en het marktmodel voor belemmeringen, omdat ze flexibiliteit onvoldoende waarderen. Wanneer de waarde van flexibiliteit van energievraag en -aanbod beter in marktprijzen en systeemtarieven zou worden opgenomen, kan dit de juiste prikkels geven voor investeringen in flexibiliteit, waaronder energieopslag. Uit de marktconsultatie kwam een aantal specifieke kansen naar voren, waaronder de ontwikkeling van diensten en systeemintegratieoplossingen voor energieopslag achter de meter, toepassen van compressed air energy storage, het ontwikkelen van Power2Gas op de lange termijn en innovatief ondernemerschap door in te spelen op de flexibiliteitsbehoefte. Om deze kansen te benutten zijn technologieontwikkeling, aanpassing van het marktmodel, beperking van investeringsrisico’s en het stimuleren van demonstratieprojecten belangrijk.

Actieplan
Om de ambities te realiseren, is overheidsinterventie nodig. De overheid moet onderzoek en ontwikkeling stimuleren, met name als het gaat om kostenverlaging van opslagtechnologieën en slimme integratie van deze systemen in de energievoorziening. Ook ligt er een rol voor de overheid in het stimuleren en faciliteren van nieuwe business modellen voor het gebruik van opslag. Daarnaast kan de overheid onnodige belemmeringen voor energieopslag wegnemen voor handel op de markt voor regel – en reservevermogen. Ook kan de overheid stimuleren dat energiesystemen achter de meter zo ingezet worden dat ze niet alleen de eindgebruiker dienen, maar ook helpen om het totale systeem te optimaliseren. Hierbij kan bijvoorbeeld de prijs tijds- en locatieafhankelijk worden gemaakt om maximale lokale inzet van duurzame energie te stimuleren. 

De Routekaart Energieopslag NL 2030 is hier te downloaden.